هیالورونیک اسید در پزشکی زیبایی:
یکی از مباحث بسیار جذاب در پزشکی زیبایی، ویژگی های مربوط به هیالورونیک اسید است. در واقع پیشرفتهای پزشکی زیبایی تا حد زیادی مرهون ویژگی های منحصر به فرد این مولکول است. و مهندسی این مولکول خارق العاده باعث شده است که مواد با تاثیرات فوق العاده در دست پژوهشگران و فعالان حوزه زیبایی قرار بگیرد. در مقاله این هفته میخواهیم به این مساله بپردازیم که این مولکول از چه چیزی تشکیل شده است ؟ ساختار آن چیست؟ چه ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی منحصر به فردیدارد؟ و چه محصولات زیبایی از آن تولید میشوند؟
گلیکوزمینوگلیکانها ( خانواده هیالورونیک اسید) اجزاء ماتریکس خارج سلولی راتشکیل میدهند:
فضای خارج سلولی موجود در بافتهای حیوانات پرسلولی توسط یک ماده ژله مانند به نام ماتریکس خارج سلولی یا ماده زمینه ای پرشده است. و این ماده ژلاتینی باعث میشود که سلولها در کنار یکدیگر قرار گیرند . ماتریکس خارج سلولی هم چنین فضای پر خلل و فرجی ایجاد میکند که باعث انتشار مواد غذایی و گازهای اکسیژن و دی اکسید کربن را فراهم می آورد.
ستون فقرات این ماتریکس خارج سلولی را پروتئین های رشته ای نظیر کلاژن، الاستین، فیبرونکتین و لامینین تشکیل میدهند. که در میان آنها گلیکوزآمینوگلیکانها قرار گرفته اند.
گلیکوز آمینوگلیکانها یک هتروپلی ساکارید هستند به معنای آنکه از واحد های تکرار شونده قند هایی هستند که از زیر مجموعه های غیر مشابه تشکیل شده اند.
به صورت مثال یک تسبیح را در نظر بگیرید که از 100 مهره تشکیل شده باشد، و هر کدام از این مهره ها خود از دو مهره کوچک دیگر تشکیل شده باشند. و این مهره های کوچک تشکیل دهنده هر یک، یک رنگ ویژه منحصر به فرد دارند. مثلا تصور کنید زرد و آبی . پس دو مهره با یکدیگر همرنگ نیستند ولی واحد های زرد آبی به صورت تکرار شونده ای کنار هم قرار گرفته اند. و ما یک تسبیح با صد مهره یکسان داریم که هر کدام مجموعه ای یکسان از دو مهره کوچک آبی و زرد هستند. هتروپلی ساکارید ها خانواده ای از پلیمرهای خطی هستند به این صورت اجزاء تشکیل دهنده در یک خط و کنار هم قرار گرفته اند. علت این آرایش منحصر به فرد هم وجود بار منفی فراوان در ساختار آنهاست و باعث میشود که بیشترین فاصله را از یکدیگر بگیرند. و ساختهایی خطی با 180 درجه فاصله از یکدیگر بگیرند. این دیمرها ( ساختارهای دو جزئی) : از یک منوساکارید که همیشه ان-استیل - گلوکز آمین یا ان استیل گالاکتوزآمین بوده و همینطور از یک اسید اورونیک در اکثر اوقات اسید گلوکورونیک ساخته شده اند. اگرچه ساختار بیوشیمی و جزئی این مولکولها مد نظر نیست ولی همانطور که از اسم آنها مشخص است، مشتقاتی از گلوگز و گالاکتوز به عنوان قند های موساکارید در ساختار آنها به کار رفته است.
در هیالورونیک اسید به صورت ویژه از توالی از دی ساکاریدهای دی گلوکورونیک اسید و ان استیل گلوکزآمین میباشد.
و اما سوال اصلی اینجاست، که این مولکول چه ویژگی هایی دارد که تا این حد در پزشکی زیبایی مورد توجه است:
1. اولین مساله سازگاری بافتی این محصول است، با توجه به اینکه این مولکول در ماتریکس خارج سلولی وجود دارد، کاملا با بافت بدن سازگار است.
2. این مولکول قابلیت تنوع ساختاری فراوانی دارد. مثال تسبیح را به خاطر بیاورید، هم چنانکه در یک رشته تسبیح میتوان دو مهره تسبیح قرار داد و یا دویست مهره تسبیح، واحد های این مولکول قادر هستند در شرایط خاص گسترش یابند و یک مولکول بسیار بزرگ را ایجاد کنند. وزن مولکولی هیالورونیک اسیدی که در آن 50000 دیمر در کنار یکدیگر قرار بگیرند، به بیش از یک میلیون دالتون میرسد و این مقدار بسیار بزرگی است.
چنانچه قسمت پروفایلو سایت را خوانده باشید، مشاهده کرده اید که در پروفایلو چگونه با یک تکنولوژی جدید و شیوه ترمال از کنار هم قرار دادن مولکول با وزن مولکولی زیاد و وزن مولکولی پایین یک چگالی بسیار بالا از هیالورونیک اسید ایجاد میشود.
3. هیالورونیک اسید یک مایع شفاف است و حالت چسبندگی بسیار زیادی دارد و این باعث میشود که بتواند به بافتهای بدن بچسبد و به عنوان یک فیلر ایده آل استفاده شود.
4. هیالورونیک اسید بسیار آب دوست است و خاصیت جذب آب فراوانی دارد. و خاصیت هیدراته کنندگی هیالورونیک اسید نیز به این ویژگی آن وابسته است.این مولکول عظیم، مولکولهای آب را جذب میکند و یک سطح مومی بر روی پوست تشکیل میدهد که باعث محافظت پوستی و هم چنین آبرسانی بسیار عمقی میشود.
5. خاصیت کراس لینک دارد.
