لیزرها در پزشکی زیبایی :    

لیزرها در پزشکی و پزشکی زیبایی دارای جایگاه ویژه ای هستند. باید بپذیریم که بخش قابل توجهی از پیشرفتهای پزشکی زیبایی مدیون فیزیک پزشکی و من جمله پیشرفت در لیزرها در این حیطه میباشد.کاربرد لیزرها در پزشکی و پزشکی زیبایی از ایجاد برشهای ظریف، تا لیزر موهای زائد و از لیزرهای ابلیتیو و جوانساز نظیر لیزر دی اکسید کربن و لیزر اربیوم تا لیزرهای از بین برنده تاتو و هم چنین اندولیفت که به عنوان تکنولوژی پیشرو در ایجاد لیفت و لیپولیز بر مبنای لیزر مطرح است، گسترده شده است. نتایج استفاده از لیزرها در پزشکی زیبایی بسیار درخشان بوده است و بسیاری از نتایجی که زمانی دور از واقعیت به نظر میرسید، با استفاده از لیزرها ممکن شده است.در این قسمت از مقالات کلینیک زیبایی ماهبد به عنوان یک کلینیک زیبایی دانش محور، به معرفی انواع لیزرها و کاربردهای آنها در پزشکی زیبایی می پردازیم :

   

لیزر موهای زاید

ازبین بردن موهای زائد با استفاده از لیزر به معنای از بین بردن فولیکولهای مو بعد از قرار گرفتن در مقابل پالسهای لیزر میباشد. این ایده که استفاده از لیزر میتواند باعث کاهش و یا از بین بردن مو های زاید شود، نخستین بار توسط راکس اندرسون و ملانی گراس من در سال 1996 مطرح شد و در سال 1997 سازمان غذا و داروی آمریکا این شیوه را برای کاهش موهای زائد، تصویب کرد. البته تقریبا 20 سال پیش از آنکه این شیوه به صورت تجاری مورد استفاده قرار بگیرد، به صورت تجربی و در مقیاس کم مورد استفاده قرار گرفت.

 مکانیسم اثر:

کلیه لیزرهای موی زاید بر پایه اصل فتوترمولیز انتخابی استوار هستند . به این معنا که پرتوی نور ایجاد شده قادر است در بافتی که بیشترین میزان از این پرتو را جذب میکند، با افزایش دمای آن سلول باعث لیز  و یا نابودی آن سلول شود، در حالیکه به بافتهای اطراف آسیی نرساند و یا کمترین میزان آسیب را برساند.
در لیزر موهای زاید، بیشترین میزان جذب پوست، در سلولهایی اتفاق می افتد که حاوی بیشتری تعداد ملانوسیتها هستند و این یعنی فولیکولهای مو.
توجه داشته باشید که در مو دونوع از ملانوسیت ها وجود دارد: یوملانین ها که باعث رنگ قهوه ای و تیره در موشوند و فئو ملانین ها موجب رنگ بلوند و قرمز در مو میشوند. لیزر موهای زائد انحصارا بر روی یوملانین ها موثر هستند و بر روی فئوملانین ها اثری ندارند. بنابراین موهای بلوند، سفید و قرمز قابل از بین بردن با لیزر نیستند. و اصالتا بهترین کاندیداها برای لیزر موهای زائد افراد با پوست روشن و موهای تیره میباشند. 


انواع لیزر موهای زائد:

در طی زمان پیشرفتهای قابل توجهی در زمینه لیزر موهای زائد صورت گرفته است. این پیشرفتها در زمینه طراحی طول موجی با بیشترین قابلیت جذب در ملانوسیت ها و کم ترین میزان جذب در بافتهای اطراف صورت گرفته است. محققین در تلاشند همواره طول موجی از لیزر را در نظر بگیرند که بیشترین میزان جذب در ملانوسیت ها و کم ترین میزان جذب در سایر قسمتهای پوست را داشته باشد و این طول موج به صورت رایج طول موجی نزدیک به مادون قرمز و یا در طیف مادون قرمز است. سه طول موجی که امروزه به فراوانی به ار برده میشود و کارایی آن اثبات شده است، لیزر الکساندریت با طول موج 755 نانومتر، لیزر دیود ( پالس دیود) با 810 نانومتر و لیزر Nd:YAG با 1064 نانومتر میباشند. قابل ذکر اینکه لیزر الکساندریت و لیزر دیود برای تمام رنگ های پوستی و لیزر Nd:YAG تنها برای پوست های تیره تر طراحی شده اند. باید به این نکته توجه داشت که علاوه بر طول موج ، مدت زمان پالس و انرژی پالس نیز باید تنظیم شود و مدت زمان پالس باید به اندازه کافی طولانی باشد و انرژی گرمایی کافی به سلولهای بنیادی فولیکولهای مو برسد، در غیر اینصورت لیزر به کار رفته حتی باطول موج صحیح نیز کارآمدی کافی را نخواهد داشت. امروزه دستگاه های لیزر با چند طول موج همزمان به منظور استفاده در طیف های رنگی مختلف پوست به کار برده میشوند.

تکنیک انجام لیزر موهای زائد :

 نکته جالب توجه در مورد لیزر موهای زائد این است که این لیزر تنها بر روی موهایی موثر است که در فاز آناژن ( فاز فعال و در حال رشد ) هستند موثر است و آن هم تنها در قسمت های ابتدایی فاز آناژن و سایر موهایی که در فاز تلوژن و کاتاژن هستند ( فاز استراحت و یا ریزش) تحت تاثیر لیزر موهای زائد قرار نمی گیرند و همواره درصد کمی از موها در این فاز قرار دارند. بنابر این جلسات لیزر میبایست تکرار شوند و بسته به محل مورد انجام و وابستگی موها به آندروژن و البته مسئله ژنتیک میتواند بین دو تا هشت جلسه متغییر باشد . توجه کنید که لیزر موهای زاید به عنوان یک شیوه کاهش دائمی موهای زائد مجوز از سازمان غذا و داروی آمریکا دارد، و نه به عنوان حذف کامل . و اگرچه در بسیاری از موارد، مو ها بیش از 90 درصد کاهش میابند ولی در تمام موارد ممکن است بهبودی به صورت کامل اتفاق نیفتد.

عوارض لیزر موهای زائد

لیزر موهای زائد یکی از کم خطرترین پروسیجرهای پزشکی زیبایی است اگرچه عوارضی نظیر درد خفیف، احساس سوزش، خارش، قرمزی و تورم در حین یا بعد از انجام لیزر شلیع هستند ولی این عوارض خود محدود شونده هستند و ظرف حداکثر چند روز از بین می روند. عوارض ماندگارتری نظیر نظیر سوختگیهای پوست و ایجاد لک های پوستی امروزه بسیار نادر هستند و معمولا مربوط به استفاده نادرست و یا تنظیمات غیر استاندارد دستگاه می باشند. امروزه با پیشرفت سیستم های کولینگ و خنک کنندگی لایه های سطحی احتمال سوختگی و یا التهاب های طولانی مدت در دستگاه های پیشرفته بسیار کاهش داشته است.