لیزرهای  ابلیتیو

 غیر قابل انکار است که لیزرهای ابلیتیو یکی از موثر ترین روش های درمان اسکارها به ویژه اسکارهای آتروفیک و جوانسازی صورت هستند. 
کلمه ابلیتیو به معنای از بین بردن است و در اصطلاح پزشکی بیشتر به معنی از بین بردن سلول به دنبال تبخیر مایع درون سلولی میباشد. لیزر مورد نظر یک پرتوی نور را با طول موج مشخص به پوست می تاباند که این پرتو دقیقا در عمق مشخصی بیشترین جذب را دارد و در آن عمق باعث افزایش دما و تبخیر آب سلول مورد نظر و به تبع آن باعث مرگ سلول میشوند.
از میان لیزرهای ابلیتیو لیزر دی اکسید کربن و لیزر اربیوم بیشترین کاربرد را در جوانسازی و  درمان اسکار جای جوش دارند.

لیزر دی اکسید کربن

 همانطور که از اسم آن مشخص است، لیزر دی اکسید کربن از لیزرهای گازی است که مدیوم رزونات آن گاز دی اکسیدکربن است، و یکی از قدرتمند ترین لیزرها با انتشار مداوم در مدیم گازی است . این لیزر در سال 1964 ابداع شد ولی کماکان یکی از قدرتمند ترین ابزار در زمینه های مختلف و به ویژه در پزشکی  است. فیزیک گازها و دانشی که پیش زمینه تولید این لیزرهاست ، فراتر از بحث این مقاله است و تنها به این نکته بسنده میکنیم که بیم نور ایجاد شده در این لیزر در طیف مادون قرمز قرار داد و بسیار خوب توسط آب جذب میشود و همین موضوع این لیزر را به یک لیزر فوق العاده در درمانهای طبی و پزشکی تبدیل میکد، چرا که تمامی بافتها، این بیم ( پرتو نور ) را به خوبی جذب میکنند و این مساله باعث افزایش دمای درونی سلول و تبخیر آب داخل سلول و به دنبال آن آپوپتوز سلول میشود. مطالعات نشان داده اند که لیزر دی اکسید کربن به جز القای آپوپتوز و شروع فرآیند ترمیم به صورت مستقل باعث افزایش ترشح کلاژن میشود. لیزر دی اکسید کربن یکی از قدرتمند ترین ابزارها برای ترمیم جای جوشها و جوانسازی پوست میباشد.

مراقبت های بعد از لیزر دی اکسید کربن

اگرچه لیزر دی اکسید کربن یکی از قدرتمندترین ابزارها  برای از بین بردن جای جوش و جوانسازی میباشد، ولی مراقبت های بعد از لیزرنیز بسیار ضروری و حیاتی میباشد.
تا دو هفته بعد از انجام لیزر دی اکسید کربن، دوران نقاهت آن ادامه پیدا میکند.
1. در این مدت از تابش مستقیم نور خورشید پرهیز کنید و حتما از ضد آفتابها با SPF  های بالا تر از 30 استفاده کنید.
2. از کرم های ترمیم کننده ای که برای شما تجویز میشود، به صورت مداوم استفاده کنید اگرچه مهم ترین مساله این است که این ضایعات همواره مرطوب باشند و هرگز روی آنها خشک نشوند.
3. هرگز پوسته های ایجاد شده و کراست ها را با دست جدا نکنید و اجازه بدهید خود پوست روند ترمیمی خود را طی کند.
4. شست و شوی آرام و با استفاده از شوینده های ملایم از روز سوم بعد منعی ندارند.

عوارض لیزر دی اکسید کربن:

اگرچه عوارض در لیزر دی اکسید کربن بسیار محدود است ولی عوارض زیر ممکن است بعد از استفاده از لیزر دی اکسید کربن روی دهد:
1. هایپرپیگمانتاسیون بعد از التهاب که بیشتر در پوست های گندمی و تیره تر اتفاق میفتد.
2. عفونت
3. اسکارهای هایپرتروفیک
4. میلیا
5. آکنه های التهابی
6. اریتما
7. عفونتهای قارچی

لیزر اربیوم

علیزر جوانساز YAG -Erbium  که به اختصار لیزر اربیوم نامیده میشود، نیز یکی دیگر از لیزرهای بسیار موثردر پزشکی زیبایی و جوانسازی صورت است .

نحوه تشکیل و ساختار:

ع هم چنان کهاز اسم آن مشخص است، لیزر اربیوم یکی از لیزرهای فاز جامد است و برخلاف لیزر دی اکسید کربن که از رزونانس گاز دی اکسید کربن ایجاد میشود. در لیزر اربیوم ، این اتم های فلز اربیوم هستند که بر انگیخته میشوند و پرتوی لیزر را ایجاد میکنند. هسته مرکزی آن متشکل از یک استوانه کریستال از ایتریوم ( نوعی فلز)؛ آلومینیوم ( فلز) و گارمنت ( نوعی از ترکیبات سیلیکات) است که یونهای فلز اربیوم در داخل آن قرار داده شده اند و یا به اصطلاح علمی داپت شده اند، این استوانه سپس تحریک میشود ( به آن انرژی تابانده میشود) که این انرژی ممکن است توسط لامپهای ویژه و یا حتی نوعی لیزر دیگر باشد. بعد از برانگیخته شد، یونهای اربیوم شروع به رزونانس میکنند و پرتوی لیزر ساطع میشود. 

نحوه عملکرد :

عطول موج ساطع شده از لیزر اربیوم 2940 نانومتر است و در محدود مادون قرمز قرار میگیرد این پرتو بسیار خوب توسط آب جذب میشود و به همین دلیل یک لیزر فوق العاده در فیلد پزشکی میباشد. توجه دارید که لیزر دی اکسید کربن با طول موج 10600 عمق نفوذ بیشتری نسبت به لیزر اربیوم دارد و درحالیکه لیزر دی اکسید کربن عمق نفوذی برابر 100 تا 150 میکرون دارد، لیزر اربیوم، عمق نفوذی برابر 50 تا 70 میکرون دارد. نحوه عملکرد این دو لیزر به شدت مشابه یکدیگر است، پرتوی لیزر توسط آب موجود در بافتها جذب میشود و باعث افزایش دمای سلول میشود و به این ترتیب یا موجب مرگ سلول شده و بافت را ناگزیر به جایگزینی با سلولهای جدید میکند و یا موجب ترمیم عمقی میشود .

کاربردهای لیزر اربیوم :

در پزشکی لیزر اربیوم دارای طیف گسترده ای ازکاربردهاست. همانطور که  گفته شد در پزشکی زیبایی ، لیزر اربیوم برای جوانسازی، لایه برداری از بین بردن جای جوش و .... کاربرد دارد ولی در سایر رشته های پزشکی نظیر جراجحیهای ارتوپدی و دندانپزشکی و سایر رشته های جراحی دارای کاربرد میباشد. به صورت مثال در ارتوپدی از لیزر اربیوم برای بریدن بافت نرم و استخوان استفاده میشود و در دندانپزشکی از لیزر اربیوم جایگزین دریل دندانپزشکی است.

عوارض لیزر اربیوم :

این انتظار وجود دارد که با توجه به نوع ساخت و طول موج لیزر اربیوم ؛ عوارض جانبی بسیار کمتری نسبت به لیزر دی اکسید کربن را به ویژه در مورد سوحتگی و ایجاد اسکار شاهد باشیم. با این حال تجربه نشان داده است در هردوی این لیزرها نتیجه نهایی و بروز عوارض بسیار وابسته به اپراتور انجام دهنده و تنظیمات دستگاه لیزر است.